Tật khúc xạ và kính tiếp xúc sử dụng trong điều trị tật khúc xạ

Vào dịp hè, nhàng nhàng mỗi ngày kết nạp hơn 2.500 bệnh nhân đến khám, trong đó có khoảng 1.000 bệnh nhân khám về tật khúc xạ, cốt là cận thị. Vậy, tật khúc xạ là gì, để điều trị tật khúc xạ, có thể sử dụng kính gọng, kính xúc tiếp (kính áp tròng) hay phẫu thuật? Bài viết dưới đây là sẽ giúp bạn đọc hiểu hơn về vấn đề này.

Gia tăng số người mắc tật khúc xạ

Tật khúc xạ là nguyên do hàng đầu gây giảm thị lực ở trẻ em, là duyên do thứ hai gây mù lòa có thể chữa được ở Việt Nam và là 1 trong 5 nguyên do gây mù lòa có thể chữa được trên thế giới theo Tổ chức Y tế Thế giới - WHO (VISION 2020).

Tật khúc xạ đang ngày càng gia tăng trong nhịp sống hối hả, ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực của con người đương đại. Đáng lo ngại hơn, tỷ lệ cận thị cao dẫn đến thoái hóa bán phần sau cầu mắt và mất nhãn quang chiếm đến gần một tỷ người trong số này.

Ở Việt Nam chưa có con số thống kê trên toàn quốc về tỷ lệ mắc tật khúc xạ đặc biệt ở trẻ thơ, tuy nhiên theo ước tính, tỷ lệ tật khúc xạ tại Việt Nam bây giờ chiếm khoảng từ 15% đến 40%, ứng khoảng từ 14 triệu đến 36 triệu người mắc tật khúc xạ. trẻ thơ trong độ tuổi từ 6 đến 15 tuổi có tỷ lệ mắc tật khúc xạ từ 25% đến 40% ở khu vực đô thị, và từ 10% đến 15% tại khu vực nông thôn. Điều này có nghĩa có khoảng 3 triệu con trẻ đang có tật khúc xạ cần được chỉnh kính và con số này sẽ ngày càng tăng cao.

Năm nào cũng vậy, cứ đến dịp nghỉ hè và trước khi bước vào niên học mới là số lượng bệnh nhân đến khám về tật khúc xạ tại Bệnh viện Mắt Trung ương lại gia tăng. Bệnh viện có hơn 40 phòng khám, vào dịp hè, trung bình mỗi ngày hấp thu hơn 2.500 bệnh nhân đến khám, trong đó có khoảng 1.000 bệnh nhân khám về tật khúc xạ, cốt là cận thị.

Tật khúc xạ là gì?

Tật khúc xạ bao gồm các tật cận thị, viễn thị và loạn thị. Một người có tật khúc xạ nhìn ngoài mặt con mắt có vẻ bình thường, nhưng mắt nhìn không rõ và cần được đeo kính để điều chỉnh tật khúc xạ làm cải thiện thị lực. Tật cận thị còn được gọi là tật nhìn gần vì một người cận thị sẽ nhìn gần tốt hơn nhìn xa ở bất kỳ tuổi nào. Với cận thị nặng đặc biệt độ cận trên -10.00D, có thể gặp những biến chứng như: thoái hóa võng mạc chu biên, tạo thành lỗ rách võng mạc, biến chứng nặng nhất là bong võng mạc và nguy cơ gây mù. Đối với trẻ cận thị, ngoài việc đeo kính chỉnh cận thị còn phải quan hoài đến các biện pháp nhằm hạn chế tốc độ tăng số cận để phòng các biến chứng. Tật viễn thị còn được gọi là tật nhìn xa, tuy nhiên chừng độ ảnh hưởng đến nhãn lực như thế nào tùy thuộc vào độ viễn thị, viễn thị nặng nếu không được chỉnh kính sớm có thể gây ảnh hưởng cả nhãn quan nhìn gần và nhìn xa, gây biến chứng: lác trong, nhược thị, rối loạn thị giác 2 mắt... Tật loạn thị gây ra do các bề mặt khúc xạ của mắt không có cùng một độ cong ở toàn bộ các kinh tuyến, loạn thị ảnh hưởng đến cả nhãn lực nhìn xa và nhìn gần, loạn thị mức độ nặng có thể gây biến chứng nhược thị.

Điều trị như thế nào?

Để điều trị tật khúc xạ, có thể sử dụng kính gọng, kính xúc tiếp (kính áp tròng) hoặc phẫu thuật. Tùy thuộc vào chừng độ tật khúc xạ, tuổi, khả năng chi trả và nhu cầu của từng cá nhân mà có thể cân nhắc phương pháp điều trị hợp.

Kính xúc tiếp là 1 loại thiết bị y tế tiếp xúc trực tiếp lên bề mặt cầu mắt để chỉnh tật khúc xạ hoặc nhằm các mục đích điều trị khác.

Ưu điểm của kính: tính thẩm mỹ cao, trong trường hợp lệch khúc xạ đeo kính tiếp xúc sẽ ít gây bất đồng về kích tấc ảnh trên võng mạc nhất, kính nhẹ nên giảm đáng kể sự khó chịu do sức nặng của kính gọng, trường nhìn rộng hơn kính gọng, hạn chế đáng kể hiệu ứng lăng kính.

Nhược điểm của kính: do kính tiếp xúc trực tiếp lên bề mặt kết giác mạc nên dễ gây viêm kết giác mạc, thậm chí có thể gây loét giác mạc, giảm khả năng tiếp thụ oxy của giác mạc, gây khô mắt đặc biệt khi dùng kính xúc tiếp mềm.

Các loại kính tiếp xúc bao gồm:

- Kính tiếp xúc mềm: Chất liệu kính bằng HEMA (Hydroxyl Ethyl Methacrylate). Kính mềm và ngậm nước nên đòi hỏi người đeo phải có đủ lượng nước mắt cung cấp cho KTX, nếu không kính sẽ bị khô và trở nên cứng. Chất liệu kính bằng Silicon Hydrogel có tính thấm khí cao mà không cần tăng độ ngậm nước. Với chất liệu này, người dùng có thể không cần tháo kính từ 2 - 4 tuần, có thể đeo ngủ qua đêm. Đường kính của KTX thường rộng hơn đường kính giác mạc khoảng 2mm, bình thường là 12 - 14mm, bán kính cong 7,9 đến 8,9mm Ngoài tác dụng chỉnh tật khúc xạ, KTX mềm còn được chỉ định trong một số trường hợp: thẩm mỹ, mắt không còn thể thủy tinh, sẹo giác mạc.

- Kính tiếp xúc cứng: Chất liệu dùng: PMMA (Polymethyl Methalcrylate) là loại không thấm khí. hiện thời, PMMA được bổ sung thêm Silicon (Silicon Arcrylate) hoặc Fluorin (Fluorosilicon Acrylates) làm tăng tính ẩm và tính thấm khí của chất liệu. Đường kính bình thường nhỏ hơn đường kính giác mạc, từ 8,8 - 9,8mm, vùng quang học đủ lớn để che diện đồng tử trong điều kiện ánh sang yếu. Chỉ định trong một số trường hợp: lượng nước mắt kém, không dùng được KTX mềm, loạn thị cao hoặc loạn thị không đều như giác mạc chóp, sau ghép giác mạc...

- Kính tiếp xúc cứng chỉnh hình giác mạc (Ortho-K) : Chất liệu kính xúc tiếp cứng thấm khí. Tác dụng: dùng kính Ortho-K đeo vào ban đêm, với thiết kế độc đáo tạo ra lực đẩy nhẹ nhàng của nước mắt có tác dụng làm dẹt giác mạc vùng trọng điểm giúp điều chỉnh tật cận thị. Đây là phương pháp điều trị tạm vì sau khi dừng đeo kính một thời gian giác mạc sẽ trở lại hình dạng và chừng độ cận thị ban đầu. Chỉ định trong các trường hợp: cận thị tăng số quá nhanh, độ cận thị dưới - 6.00D và loạn thị dưới 1.50D, không muốn điều trị hoặc không có chỉ định phẫu thuật Laser, không muốn đeo kính gọng.

Lời khuyên thầy thuốc

Tật khúc xạ gây ảnh hưởng không nhỏ đến kinh tế của cá nhân, gia đình và từng lớp, thành ra việc khám chẩn đoán và điều trị sớm tật khúc xạ là rất cấp thiết nhằm cải thiện nhãn lực, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm thiểu những biến chứng do tật khúc xạ gây ra.

Để phòng tật khúc xạ, phải chăm chút đặc biệt cho đôi mắt và đảm bảo nơi làm việc và học tập đầy đủ ánh sáng. Tư thế ngồi học và làm việc phải đúng theo quy định. Ngoài ra cần có chế độ học tập trong nhà và vui chơi ngoài trời hợp lý để mắt được ngơi nghỉ và điều tiết giữa nhìn gần và xa. Khi học, xem tivi, chơi điện tử không quá 60 phút mỗi lần, phải nghỉ giải lao 10 - 15 phút.

Cần có chế độ dinh dưỡng tốt cho mắt, ngủ từ 8 - 10 tiếng một ngày, dinh dưỡng nhiều rau xanh, trái cây, sữa tươi... đảm bảo đủ các loại vitamin và khoáng vật cho thân thể.

Cần khám mắt định kỳ, khám rà mắt mỗi 6 tháng một lần hoặc ngay khi có các biểu lộ ngờ như mờ mắt, dụi mắt, nheo mắt, nghiêng đầu, cúi sát tập vở... để kịp thời phát hiện sớm tật khúc xạ cũng như bệnh lý về mắt.

TS.BS. Nguyễn Thị Thu Hiền (Trưởng Khoa Khúc xạ - BV Mắt Trung ương)

Lưu ý dấu hiệu phân đen do chảy máu cam

Sau đó đi đi ngoài có thể thấy phân có màu đen hay màu sẫm thất thường do máu đọng lại. Đây là một vấn đề cần lưu ý để phân biệt với các trường hợp phân có màu đen từ thức ăn hoặc các bệnh lý khác ở đường tiêu hóa.

Trong sinh hoạt hàng ngày, người bình thường do một số lý do hay căn do nào đó có thể đi đại tiện có phân màu đen hay màu sẫm, trong đó phổ quát nhất là dùng các loại thực phẩm hoặc chất bổ sung như bánh quy có màu đen hoặc thuốc có chất sắt... Trong trường hợp phân có màu đen do máu đọng lại ở trong đó được gọi melena hay máu ở trong phân.

Về lĩnh vực bệnh lý, màu đen xuất hiện ở trong phân là một dấu hiệu có thể do nguyên do xuất huyết ở một nơi nào đó nằm ở trên cao của đường tiêu hóa như dạ dày làm máu đọng lại. Máu cũng có thể chảy ra từ đường tiêu hóa ở phần thấp hơn như ở đại tràng hoặc lỗ đít do bệnh trĩ nhưng với đặc điểm máu không có màu đen mà có màu đỏ, làm cho phân có lẫn máu đỏ hoặc thấy máu đỏ trên giấy vệ sinh khi lau sạch lỗ đít.

Dấu hiệu phân đen do chảy máu

thực tiễn hiện tượng chảy máu cam hay chảy máu mũi mặc dầu xảy ra không phổ thông nhưng trong một số trường hợp chảy máu cam có thể dẫn đến tình trạng phân có màu đen hay màu sẫm do máu đọng lại từ mũi được nuốt vào thực quản xuống bao tử.

Đối với các trường hợp chảy máu cam nghiêm trọng, một lượng máu được nuốt xuống bao tử vào đường tiêu hóa khá nhiều sẽ làm cho phân có màu đen do máu đọng lại thấy được rõ ràng. Khi máu chảy từ mũi vào thực quản xuống dạ dày, chúng có tả diện ở khắp hệ thống tiêu hóa và xuất hiện màu đen hay màu sẫm cho đến khi chúng được loại bỏ ra khỏi thân.

Lưu ý những người có phân màu đen hay màu sẫm nhưng không phải do nguyên cớ từ một số loại thực phẩm hay chất bổ sung đã dùng làm biến đổi màu phân một cách rõ ràng hoặc không bị chảy máu cam trong thời gian gần đây nhưng ngờ vấn đề bệnh lý có thể nghiêm trọng thì nên đi khám thầy thuốc.

Ngay cả đối với những trường hợp người bị chảy máu cam trong thời kì gần đây mà tình trạng chảy máu cam nhiều và nghiêm trọng có thể đủ để làm cho phân có màu đen thì cũng nên có một sự coi sóc về y tế, không được để kéo dài tình trạng gây nguy hiểm. thực tiễn lượng máu mất đi là một vấn đề cần phải quan tâm vì sự chảy máu hay xuất huyết nghiêm trọng qua đường tiêu hóa làm cho phân có màu đen phải được xác định rõ ràng, do khả năng có thể đó là một bệnh lý và tình trạng xuất huyết có thể lặp lại hoặc xảy ra một vài lần nữa.

Xác định tình trạng chảy máu cam

Chảy máu cam còn được gọi là chảy máu mũi, đây là một hiện tượng có thể xảy ra trong sinh hoạt hàng ngày, đặc biệt là đối với trẻ thơ từ 2 - 10 tuổi và người lớn từ 50 - 80 tuổi. Hầu hết các trường hợp chảy máu cam không nghiêm trọng nhưng hiện tượng này có thể lặp đi lặp lại nhiều lần và thường được điều trị tại nhà. thực tại khi có các tác động như ngoáy mũi, chấn thương mũi kết hợp với không khí khô, nóng làm sẽ làm khô ráp lớp màng nhầy của niêm mạc mũi dẫn đến nguy cơ dễ bị chảy máu cam.

Chảy máu cam có thể có nhiều loại khác nhau. hồ hết các trường hợp chảy máu cam đều bắt nguồn từ phía trước khoang mũi và thường được gọi là chảy máu cam trước, trường hợp này sẽ làm cho máu chảy ra từ mũi. Nếu chảy máu mũi từ phía sau khoang mũi được gọi là chảy máu cam sau, trường hợp này thường nghiêm trọng hơn.

thực tiễn chảy máu cam sau có thể tạo ra hiện tượng chảy máu ra từ phía trước mũi nhưng chúng cũng có thể chảy ra ở phía sau đi vào họng mà chẳng thể nhìn thấy được hiện tượng chảy máu ra phía bên ngoài, nên làm cho việc chẩn đoán gặp nhiều khó khăn. Chính do vậy, trường hợp chảy máu cam sau có thể gây nên tình trạng chảy máu đáng kể làm cho bệnh nhân bị thiếu máu, phân có màu đen hay màu sẫm do máu đọng, thậm chí bị mất máu trầm trọng.

Xử trí các trường hợp chảy máu cam

Chảy máu cam thông thường, không biến chứng thường được điều trị khá hiệu quả bằng phương pháp nén với động tác chèn ép hai lỗ mũi lại với nhau. Kỹ thuật thực hành với phong thái ngồi hoặc đứng, nghiêng đầu xuống phía dưới hướng xuống sàn nhà; tiếp theo bóp hai lỗ mũi với nhau một cách nhẹ nhàng và giữ trong vòng vài phút, lưu ý tránh xì mũi trong một thời gian sau khi hiện tượng chảy máu đã ngừng chảy để có thể giúp ngăn ngừa chảy máu xảy ra thêm lần nữa. Trước đây phương pháp giữ đầu lại hoặc nằm xuống để ngăn chặn chảy máu cam không còn được khuyến khích thực hiện nữa.

Đối với các trường hợp chảy máu cam nghiêm trọng, có thể phải cần đến thầy thuốc điều trị để cầm máu. Một số phương pháp mà bác sĩ có thể làm cho tình trạng chảy máu mũi nghiêm trọng dừng lại là cắt đứt chảy máu bằng cách truyền nhiệt vào lỗ mũi hoặc đóng chặt mũi bằng gạc để cầm máu.

Ngoài ra, còn có những phương pháp điều trị khác có thể dùng khi chảy máu cam ngay mà chẳng thể cầm máu hay không dừng lại được. Một vấn đề quan trọng là phải xác định lý do chảy máu cam vì nếu tìm ra nguyên nhân thì có thể chủ động ngăn chặn được chúng.

Điều cần quan hoài

Hiện tượng chảy máu cam ở một số người có thể cho là bình thường nhưng trong các trường hợp chảy máu cam nghiêm trọng xảy ra trước đó và một vài ngày sau thấy phân có màu đen hay màu sẫm thì đây là một biểu thị do máu cam từ mũi chảy vào đường tiêu hóa ứ lại tạo nên.

tuy thế, nếu dấu hiệu phân đen hay sẫm tiếp được phát hiện, đặc biệt là vào thời điểm này người bệnh không ăn các loại thực phẩm có màu đen hay màu sẫm, dùng thuốc hoặc các thực phẩm chức năng bổ sung có thể làm cho phân biến đổi màu đen hay màu sẫm hay một lý nào đó có liên quan không giải thích được màu sắc thất thường này phải nên nghĩ đến trường hợp chảy máu cam sau trầm trọng do người bệnh nuốt lượng máu xuống đường tiêu hóa nhiều nhưng không thấy được từ bên ngoài. Trường hợp phân có màu đen hay màu sẫm tái phát, đặc biệt là đối với những bệnh nhân có mùi phân hôi khó chịu có thể người bệnh bị chảy máu ở một nơi nào đó trong đường tiêu hóa, do đó cần đi khám bệnh, được chẩn đoán xác thực và điều trị hiệp.

BS. NGUYỄN VÕ HINH

5 cung Hoàng đạo được "đãi ngộ đặc biệt" về nhân duyên trong ngày thứ Sáu 29/11

Cự Giải - cuộc thế ưu ái

Cung Hoàng đạo Cự Giải cảm thấy vui tươi và thoải mái trong ngày thứ Sáu. Bạn sống cởi mở, luôn nở nụ cười với mọi người xung quanh và trợ giúp họ hết mình. Chính nên ai cũng muốn ở bên bạn, cảm ơn bạn và giúp đỡ lại bạn khi có thể. Bất kỳ ý tưởng nào nảy trong bữa nay cũng nên được Cự Giải biên chép lại. Đừng coi thường chúng! Bạn đang trong những ngày siêu cấp sáng tạo và những ý tưởng này có thể giúp bạn giàu lên đấy!

Song Ngư - buông lỏng để hạnh phúc

Nhờ chịu khó nghe ngóng thông báo mà cung Hoàng đạo Song Ngư được xúc tiếp với những tin hữu ích, thậm chí quý báu không ai có. Sẽ không có chuyện gì nghiêm trọng xảy ra trong bữa nay. Công việc của bạn cực kỳ tiện lợi. Vận may tài chính trong ngày cũng khá tốt nên bạn có thể mua sắm thoải mái. Song Ngư sẽ giàu càng thêm giàu khi vừa kiếm ra tiền lại vừa biết hà tằn hà tiện tiền. Với tơ duyên, bạn càng buông lỏng sẽ càng hạnh phúc.

Ảnh minh họa

Nhân Mã - Sức hút... bất chấp

Horoscope ngày mới cho biết cung Hoàng đạo Nhân Mã sẽ sang trọng 24 giờ vui vẻ. Không có chướng ngại ngáng đường nên bạn hoàn tất mọi thứ khá sớm sủa, rồi thả sức làm gì tùy thích. Nhiều Nhân Mã trở thành tỏa sáng trong mắt mọi người xung quanh, đặc biệt là người khác giới. Vận đào hoa của bạn cứ thế gia tăng. Nhiều Nhân Mã đã có người yêu nhưng vẫn được theo đuổi, săn đón nồng hậu.

• Rút một lá bài Tarot để giải mã những thử thách và khó khăn nào đang đợi chờ bạn trong tuần mới

• Bốc 3 lá bài Tarot để biết con đường sự nghiệp của bạn sẽ thăng hoa nhãi tới đâu trong năm Canh Tý 2020

Sư Tử - ngày một ngọt ngào

Với cung Hoàng đạo Sư Tử, hôm nay sẽ là một ngày vất vả nhưng đong đầy hạnh phúc. Bạn thấy mình giỏi giang bổ ích, được nhiều người xác nhận. Năng lực và điểm mạnh của Sư Tử được phát huy tối đa. Đối với mối quan hệ tình cảm, rốt cục cung Hoàng đạo này cũng học được cách tin tức và buông lỏng. Chuyện tình ái giữa bạn và một nửa còn lại Ngày càng ngọt ngào lãng mạn khiến bao người ganh ghẻ.

Thiên Bình - Cá tính mang lại vận may

Chính sự bướng bỉnh sẽ giúp cung Hoàng đạo Thiên Bình nổi bật trong ngày hôm nay. Dù là trong công việc hay các mối quan hệ thì bạn cũng nên giữ vững lập trường và cá tính. Chỉ khi đó bạn mới có tiếng nói, chưa kể còn cuộn người khác phái để ý đến. Nếu đã có tình nhân, bạn đừng ngại bộc lộ tình cảm dành cho đối phương. Chính bạn cũng thích nghe những lời ngọt đúng không nào?

(*thông tin trong bài chỉ mang thuộc tính tham khảo)